REKLAMA
LPG
11.12.2013

Dodatki olejowe - co o nich wiesz?

Potocznie rozumiana rola olejów silnikowych ogranicza się do smarowania i chłodzenia silnika, tymczasem sprostać one muszą niezwykłym, często rozbieżnym wymaganiom.
REKLAMA
Współczesne oleje silnikowe to efekt pracy wielu naukowcówfot. CastrolWspółczesne oleje silnikowe to efekt pracy wielu naukowców

Potocznie rozumiana rola olejów silnikowych ogranicza się do smarowania i chłodzenia silnika, tymczasem sprostać one muszą niezwykłym, często rozbieżnym wymaganiom.
W tym celu producenci powszechnie stosują różnorodne dodatki uszlachetniające.
Obecnie, prawie 20% objętości wszystkich spotykanych na rynku olejach zajmują dodatki uszlachetniające. Resztę ( 80% objętości) stanowi mieszanina baz olejowych.

Jaki olej - taki dodatek

Olej mineralny (tzw. baza olejowa) jest wytworem natury i jego właściwości wynikają ze związków użytych do jego produkcji. Ze względu na to, zachodzi konieczność korekcji niektórych cech. Czasem niektóre z nich są wzmacniane (np. poprzez dodatki przeciwzużyciowe wzmacniające film olejowy) lub niwelowane (np. poprzez dodatki przeciwpienne).

Inaczej wygląda to w przypadku olejów syntetycznych, które są produktem syntezy etylenu i w związku z tym można już podczas tego procesu nadawać pewne cechy samej bazie olejowej. Dlatego pakiet dodatków znacząco różni się w oleju syntetycznym i mineralnym.

Kolejne różnice to jakość zastosowanych dodatków. Wraz ze wzrostem ich jakości, rośnie nie tylko cena ale trwałość i zdolność do utrzymania zadanych parametrów. Zarówno najlepsze jak i najgorsze oleje na początku pracują podobnie. Jednak po pewnym okresie czasu (niekiedy zadziwiająco krótkim) różnice są coraz większe.

Trwałość dodatków w popularnych olejach obliczana jest na około 20 000 km przebiegu, tak aby zapewnić poprawną ochronę przez okres 15 000 km czyli standardowy przebieg przewidywany przez producentów samochodów. W olejach typu LongLife okres ten może sięgać 60 000 km w autach osobowych, a w przypadku samochodów ciężarowych nawet 150 000 km.

Typowe dodatki stosowane w olejach silnikowych

1.Przeciwzużyciowe - dodatki wzmacniające i pogrubiające trwałość filmu olejowego oraz wchodzące w reakcję z metalami powodujące utworzenie powierzchni o mniejszym współczynniku tarcia, dzięki czemu zmniejsza się zużycie silnika.

Nadmiar - powoduje wzrost oporów wewnętrznych oleju co się wiąże z wzrostem ilości energii pochłanianej przez olej.

Niedobór - jest przyczyną wzrostu zużycia współpracujących elementów.

2.Modyfikatory lepkości - do których należą m.in. depresatory i wiskozatory. Są to polimery, które wraz ze zmieniającą się temperaturą stabilizują olej pod względem lepkości i parametrów pracy.

Mechanizm działania depresatorówfot. TotalMechanizm działania depresatorów, w niskich temperaturach A– baza olejowa bez depresatora, B – baza olejowa z depresatorem; 1 – baza ole­jowa, 2 – kryształki parafiny, 3 – cząsteczka depresatora, 4 – zarodek krystalizacji parafiny

- Depresatory (inaczej: depresatory temp płynięcia) - dodatki mające na celu zmniejszenie temperatury krystalizacji oleju przez co obniżają temperaturę pompowalności oleju i zmniejszają czas jaki upływa od uruchomienia silnika do rozpoczęcia prawidłowego smarowania wszystkich części silnika. Dodatki te uaktywniają się w niskich temperaturach

Nadmiar - powoduje utratę lepkości oleju i zmniejszenie się grubości oraz trwałości filmu olejowego. W efekcie powodując zwiększone zużycie silnika.

Niedobór - przyczynia się do szybkiego wzrostu lepkości oleju przy niskich temperaturach, wzrostu oporów pompowania, wzrostu czasu od uruchomienia silnika do rozpoczęcia smarowania oraz zwiększonego zużycie silnika podczas „zimnych rozruchów”.

- Wiskozatory - przeciwieństwo depresatorów. Dodatki te uaktywniają się w wysokich temperaturach i mają na celu powstrzymanie zmniejszania się lepkości oleju wraz ze wzrostem temperatury. Dzięki temu olej w wysokich temperaturach może utworzyć trwały i gruby film olejowy który będzie prawidłowo chronił współpracujące elementy silnika.

Nadmiar - powoduje wzrost lepkości w wysokich temperaturach. Energochłonność oleju i gorszy przepływ w kanałach olejowych.

Niedobór - w wysokich temperaturach sprzyja utracie lepkości i grubości filmu olejowego, przyśpieszając zużycie silnika.

3.Dyspersanty - dodatki szczególnie ważne w silnikach diesla. Mają na celu niwelowanie negatywnego wpływu cząstek stałych czyli sadzy, która odkłada się na dnie miski olejowej i w kanałach olejowych. W dłuższym okresie eksploatacji prowadzi to do zmniejszenia średnic kanałów olejowych i pogorszenia warunków smarowania. Druga negatywna cecha obecności sadzy, to „zbijanie” się cząstek w większe skupiska. Powoduje to polerowanie gładzi cylindrów i usuwanie warstwy honowanej. Jednocześnie następuje zużycie czopów wałów i panewek. Aby zapobiegać takim zjawiskom stosuje się dyspersanty, które zapobiegają odkładaniu się sadzy poprzez utrzymywanie jej w formie zawiesiny w oleju oraz dyspersanty rozbijają szadzę na poszczególne cząsteczki które to nie polerują i nie zużywają współpracujących powierzchni. Dzięki nim podczas wymiany oleju cała sadza jest usuwana z silnika, zapobiegając jej kumulacji.

Nadmiar - brak skutków negatywnych.

Niedobór - powoduje zapychanie filtrów wstępnych (tzw smoków), filtrów oleju. Jet także powodem odkładania się sadzy na dnie miski olejowej i w kanałach olejowych, w konsekwencji skutkuje to ograniczeniem prześwitu kanałów olejowych i ograniczeniem ilości oleju dostarczanego do węzłów tarcia.

4.Modyfikatory tarcia - spełniają zadania podobne jak w pkt 1, dodatki te nie muszą jednak wchodzić w reakcje z metalem. Mogą być to związki które ze względu na właściwości fizyczne powodują zmniejszenie współczynnika tarcia.

Nadmiar - W silnikach motocyklowych z mokrym sprzęgłem powodują ślizganie się sprzęgła, spalenie tarcz.

Niedobór - powoduje większe zużycie współpracujących elementów.

5.Środki przeciwpieniące - dodawane do baz olejowych w celu zmniejszenia pienienia się. Dodatki te zmniejszają napięcie powierzchniowe powodując „pękanie” baniek powietrza i dzięki temu mamy pewność iż w magistrali olejowej będzie transportowany olej, a nie piana z oleju.

Nadmiar - nie powoduje skutków ubocznych.

Niedobór - jest powodem pienienia się oleju, znaczne obniżając wydajności pompy olejowej i co za tym idzie pogorszenie smarowania w całym silniku i w konsekwencji albo przyśpieszone zużycie silnika albo jego zatarcie.

6.Deemulgatory - dodatki te mają za zadanie umożliwić szybkie odparowanie wody z oleju jeśli olej rozgrzeje się. Najczęściej umożliwiają emisję par wodnych powyżej 70° C.

Laboratorium olejowefot. CastrolDzięki dodatkom, oleje silnikowe są w stanie sprostać, różnym, często rozbieżnym wymaganiom.

Nadmiar - ogranicza możliwość pochłonięcia par wodnych przy niskich temperaturach.

Niedobór - powoduje zbyt wolne oddawanie wody z oleju co w konsekwencji może powodować kumulację wody, zmiany lepkości i właściwości fizykochemicznych.

7.Środki zwiększające adhezję - dodatki mające na celu wydłużenie czasu jaki upływa do spłynięcia filmu olejowego z współpracujących mechanizmów. Mają one na celu zapewnienie smarowania przez czas od uruchomienia silnia do momentu dostarczenia świeżej porcji oleju zapewniającej smarowanie.

Nadmiar - wzrost energochłonności oleju, większe opory pompowania.

Niedobór - szybkie spływanie filmu oleju po zatrzymaniu silnika co prowadzi do większego zużycia po ponownym jego uruchomieniu.

. 8.Barwniki - dodatki stosowane wyłącznie w celu odróżnienia produktów. Ich obecność i ilość nie ma związku z warunkami pracy oleju. Do barwienia olejów stosuje sie tzw. barwniki tłuszczowe, które łatwo rozpuszczają się w olejach, pozostając nierozpuszczalnymi w wodzie.. 9.Środki zapachowe - stosowane w celu eliminacji przykrych zapachów niektórych składników olejów. . Dodatki, któr…
 

Sprawdź! Zamów wycenę instalacji LPG do swojego samochodu

Dalsza część artykułu na następnej stronie. Zachęcam do przeczytania.
Pozostało: 50%


Newsletter


  • 7 tys. czytelników
  • Auta na LPG
  • Testy i relacje wideo
  • Nowości i porady

Wojciech Mackiewicz
źródło: Castrol



gazeo.pl 2007-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone. Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.