Zamknij
Następne zdjęcie
Cała galeria
1 z 5
fot. Bosch / Bosch dostarcza sondy λ od 1976 r. poprzednie następne
12.11.2012

Sonda lambda w silniku zasilanym LPG

Sonda lambda w silniku zasilanym LPG fot. Bosch


REKLAMA
dgrzewane elektrycznie i zaczynają poprawnie pracować od temperatury około 200° C, co następuje po czasie poniżej 20 s od zimnego rozruchu silnika. W warunkach normalnej pracy układ podgrzewania ma za zadanie utrzymać temperaturę elementu pomiarowego w granicach 650°C.
 

Warto wiedzieć

Pierwsze sondy λ (czujniki tlenu) firmy Bosch pojawiły się w 1976 r. w samochodzie Volvo 240/260 na rynku amerykańskim. Były to sondy sygnałowe bez podgrzewania. Kolejnym krokiem w rozwoju czujników tlenu były podgrzewane sondy Bosch, które zadebiutowały w 1984 r. Dzięki temu zaczynały one pracę już po 30 s od rozruchu zimnego silnika. W 1994 r. Bosch wprowadził sondy planarne, w których zastosowano inny kształt ceramicznego elementu pomiarowego (płytka zintegrowana z elementem grzejnym). Dzięki takiej konstrukcji sondy planarne charakteryzuje niezwykle krótki czas rozgrzewania. Już po 10 s są gotowe do pracy.

Sondy szerokopasmowe

W najnowocześniejszych układach zasilania stosowane są sondy szerokopasmowe (LSU - Lambda Sonde Universal). Najważniejszą ich cechą jest praktycznie liniowa charakterystyka sygnału pomiarowego. W przypadku tego rodzaju sond mamy do czynienia z sygnałem prądowym. Czujniki tego typu umożliwiają pomiar współczynnika nadmiaru powietrza w bardzo szerokim zakresie (od mieszanek bogatych λ=0,7 do bardzo ubogich λ=3,4). Dzięki tej właściwości sondy szerokopasmowe mogą być z powodzeniem stosowane w silnikach zasilanych mieszankami ubogimi. W odróżnieniu od wcześniej opisanych sond w przypadku czujników szerokopasmowych napięcie pomiędzy elektrodami jest utrzymywane na stałym poziomie (450 mV). Takie napięcie występuje gdy współczynnik nadmiaru powietrza λ=1. Aby utrzymać tę wartość napięcia, w przypadku zmiany λ, do przestrzeni, w której znajduje się elektroda omywana przez spaliny dostarcza się lub zabiera tlen. Odbywa się to z wykorzystaniem pompy tlenu. Miarą współczynnika nadmiaru powietrza jest zatem wartość prądu jaki pobiera w danym momencie pompa tlenu aby skompensować powstającą różnicę napięć.

Temperatura pracy sondy szerokopasmowej jest utrzymywana na poziomie 750° C.

Szerokopasmowa sonda λfot. BoschSzerokopasmowa sonda λ

Sondy palcowe i planarne

Bez względu na rodzaj sondy λ do jej prawidłowego działania niezbędne jest osiągnięcie odpowiedniej temperatury elementu pomiarowego, co wymaga czasu, w którym skład mieszanki nie jest regulowany. Skutkuje to wysoką emisją szkodliwych składników spalin zimnego silnika. Początkowo aby w maksymalnym stopniu wyeliminować to niekorzystne zjawisko sondy λ montowano w kolektorze wylotowym jak najbliżej silnika. W ten sposób skracano czas rozgrzewania sondy, lecz odbijało się to na jej trwałości. W późniejszym okresie wprowadzono sondy podgrzewane elektrycznie, co daje większą swobodę w umieszczaniu sondy w układzie wylotowym, nagrzewa się ona znacznie szybciej (szybciej zaczyna pracować), niezależnie od temperatury przepływających przez układ wylotowy spalin. Do 1994 roku stosowano sondy palcowe, co wynika z kształtu elementu pomiarowego, którego stosunkowo duże wymiary skutkowały długim czasem nagrzewania, nawet przy zastosowaniu grzałki elektrycznej. Wprowadzenie sondy planarnej o innym kształcie elementu pomiarowego (niewielka płytka zintegrowana z elementem grzejnym) znacznie skróciła czas jej nagrzewania.

Sonda λ w komorze silnikowej Peugeota 207 z gazowym systemem zasilania BRCfot. gazeo.plSonda λ w Peugeocie 207 z gazowym ukłdadem zasilania

EOBD

Od momentu wprowadzenia systemów EOBD w układach wylotowych samochodów montowane są dwie sondy λ. Jedna znajduje się przed katalizatorem. Jest to typowa sonda regulacyjna. Na podstawie pochodzącego z niej sygnału układ wtryskowy dobiera dawkę paliwa tak, aby zachować stechiometryczny skład mieszanki paliwowo-powietrznej. Sonda za katalizatorem kontroluje prawidłowość działania sondy regulacyjnej (przed katalizatorem) oraz stopień oczyszczania spalin w reaktorze katalitycznym (sprawność działania katalizatora).

Instalacja gazowa a sonda λ

Stosowane w pierwszym okresie po wprowadzeniu sond λ gazowe systemy zasilania II generacji (mieszalnikowe systemy z elektroniką) bezpośrednio korzystały z ich sygnału. Był to jeden z podstawowych sygnałów, obok czujnika położenia przepustnicy, niezbędnych do sterowania składem mieszanki gazowo-powietrznej. Odpowiadał on za właściwe otwarcie silnika krokowego regulującego przepływ gazu z reduktora do umieszczonego w układzie dolotowym mieszalnika. Podobnie sterowane były, wprowadzone nieco później, systemy LPG III generacji (obecnie praktycznie nie wykorzystywane), w których gaz przez pneumatycznie sterowane „wtryskiwacze” był doprowadzany do kanałów dolotowych każdego z cylindrów.

. Obecnie stosowane systemy gazowe IV generacji (wtrysk sekwencyjny), bezpośrednio nie wykorzystują  sygnału sondy λ. Do sterowania instalacją IV generacji wykorzystuje się sygnał sterujący wtryskiwaczami benzyny, które pracują w oparciu m.in. o sygnał sondy lambda. Zatem także we współcześnie wykorzystywanych instalacjach jest to bardzo ważny sygnał dzięki któremu następuje regulacja składu mieszanki.. Eksploatacja. Sondy &lamb…
 

Sprawdź! Zamów wycenę instalacji LPG do swojego samochodu



Newsletter


  • 7 tys. czytelników
  • Auta na LPG
  • Testy i relacje wideo
  • Nowości i porady

Piotr Złoty
źródło: Bosch, informacja własna



gazeo.pl 2007-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone. Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.