Kupno używanego auta z LPG. Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy?

Samochód z instalacją LPG może być bardzo ekonomicznym wyborem, ale przed zakupem wymaga równie dokładnego sprawdzenia jak każde inne używane auto. Ocenie powinien podlegać zarówno ogólny stan pojazdu i silnika, jak i dodatkowy układ zasilania gazowego.

Dla przeciętnego kierowcy znacznie łatwiejsze będzie zweryfikowanie dokumentacji instalacji niż rzetelna ocena jej stanu technicznego. Dokumenty można porównać, sprawdzić terminy i prześledzić historię serwisową. Tymczasem nawet dobrze wyglądająca w samochodzie instalacja może mieć zużyte elementy (wtryskiwacze czy reduktor) albo po prostu wymagać regulacji. Dlatego oględziny warto rozpocząć od dokumentacji, a szczegółową kontrolę techniczną powierzyć warsztatowi specjalizującemu się w systemach LPG.

Sprawdź dokumenty instalacji

W dowodzie rejestracyjnym powinna znajdować się adnotacja "GAZ", potwierdzająca przystosowanie samochodu do zasilania gazowego. Brak takiego wpisu może oznaczać dodatkowe obowiązki dla nowego właściciela. Konieczność wizyty w wydziale ewidencji pojazdów wraz z wymaganymi do dokonania wpisu o zasilaniu gazem dokumentami.

fot. gazeo.pl Dowód rejestracyjny z adnotacją o konwersji na zasilanie LPG

Do dokonania adnotacji potrzebne są:

• faktura za montaż instalacji,

• wyciąg ze świadectwa homologacji sposobu montażu,

• dokumentacja zbiornika LPG.

Jeżeli instalacja została zamontowana, ale nie wpisano jej jeszcze do dowodu rejestracyjnego, bez powyższych dokumentów dopełnienie formalności może okazać się niemożliwe. Ich uzyskanie może być trudne, a na pewno czasochłonne i związane z pewnymi kosztami. Dlatego najlepiej jeśli wpis o zasilaniu gazem jest dokonany, tym bardziej, że powinien on być zrobiony w ciągu 30 dni od montażu instalacji gazowej w aucie.

Równie ważna jest dokumentacja obsługowo-serwisowa w postaci książki serwisowej instalacji LPG, w której są notowane przeglądy instalacji LPG i wszelkie inne działania podejmowane w trakcie użytkowania gazowego układu paliwowego.

fot. gazeo.pl Wymiana filtra fazy lotnej LPG

Dzięki temu przyszły właściciel samochodu może ocenić czy instalacja była regularnie obsługiwana. Książka serwisowa pozwala także ustalić, terminy i przebiegi, przy których wykonywano obsługi okresowe z wymianami filtrów i regulacją instalacji oraz czy wykonywano je zgodnie z wymaganiami producenta instalacji. To bardzo ważne ponieważ w dużym stopniu przekłada się na kondycję gazowego układu zasilania. Z reguły przebiegi obsługowe instalacji LPG wahają się pomiędzy 10 a 15 tys. km.

Dokumentacja serwisowa pozwala także ustalić czy i kiedy były wykonywane wymiany lub naprawy poszczególnych podzespołów gazowego układu paliwowego (np. reduktora czy wtryskiwaczy). W praktyce historia serwisowa może powiedzieć o stanie systemu LPG więcej niż pobieżne oględziny instalacji.

Skontroluj zbiornik LPG

Kolejnym elementem, który jest stosunkowo łatwy do skontrolowania jest zbiornik LPG. Jego tabliczka znamionowa zwiera szereg danych, miedzy innymi datę produkcji, numer seryjny, pojemność oraz oznaczenia homologacyjne.

Najważniejszy jest termin dopuszczenia zbiornika do eksploatacji, który wynosi 10 lat od daty produkcji. Po jego upływie zbiornik musi zostać poddany ponownemu badaniu w uprawnionym zakładzie zgodnie z procedurą Transportowego Dozoru Technicznego lub wymieniony na nowy.

Pozytywny wynik badania jest potwierdzany odpowiednim protokołem i decyzją dopuszczającą zbiornik do dalszego użytkowania na kolejne 10 lat, po którym to okresie kończy się jego żywotność techniczna.

fot. gazeo.pl Toroidalny zbiornik LPG we wnęce koła zapasowego

Jeżeli okres dopuszczenia do użytkowania wkrótce się kończy (10 lat od daty produkcji z tabliczki znamionowej zbiornika) to koszt ponownego badania lub wymiany warto uwzględnić przy ocenie opłacalności zakupu i w wykorzystać przy negocjowaniu ceny samochodu. Podobnie gdy dopuszczony w wyniku badania po 10 latach eksploatacji zbiornik LPG właśnie kończy 20 lat. Wtedy koszt jego wymiany warto uwzględnić w negocjacjach cenowych.

Obejrzyj sposób montażu instalacji

Oględziny komory silnika mogą ujawnić najbardziej oczywiste zaniedbania. Estetycznie poprowadzone i dobrze zamocowane przewody (elektryczne, gazowe czy wodne) oraz pewnie umocowane poszczególne podzespoły instalacji LPG świadczą o dużej staranności montażu gazowego układu zasilania.

Reduktor powinien być solidnie zamocowany i prawidłowo podłączony do układu chłodzenia silnika. Zwykły kierowca może ocenić prawidłowość podłączenia tylko na podstawie ewentualnych wycieków płynu chłodzącego a w kontekście wtryskiwaczy gazowych pewność ich zamocowania oraz długość przewodów doprowadzających gaz do kanałów dolotowych kolektora. Powinny być one możliwie jak najkrótsze i mieć zbliżoną długość.

Warto także obejrzeć miejsce montażu wlewu gazu. Korozja, złe zamocowanie lub inne widoczne uszkodzenia wymagają dokładniejszej kontroli w warsztacie zajmującym się instalacjami gazowymi.

Trzeba jednak pamiętać, że estetyczny montaż nie jest jeszcze potwierdzeniem pełnej sprawności instalacji. Same oględziny nie są w stanie wiarygodnie ocenić sprawności reduktora, stanu wtryskiwaczy, czy wartości ciśnienia gazu lub poprawności regulacji systemu.

fot. gazeo.pl Instalacja LPG w komorze silnikowej Skody Fabii

Zapach gazu to sygnał ostrzegawczy

Sprawna instalacja LPG powinna być szczelna. Wyraźnego zapachu gazu w komorze silnika, przy zbiorniku lub zaworze tankowania czy we wnętrzu samochodu nie należy lekceważyć.

Świadczy on o nieszczelności przewodów, ich połączeń lub samych elementów gazowego układu zasilania. Samochód z podejrzeniem nieszczelności instalacji powinien być sprawdzony w wyspecjalizowanym warsztacie.

Wszelkie tłumaczenia właściciela samochodu bagatelizujące zapach gazu nie powinny być brane pod uwagę. Sprawna instalacja LPG nie śmierdzi gazem, zatem jego przyczyna powinna zostać jednoznacznie ustalona.

Oceń pracę silnika

Samochód wyposażony w LPG musi przede wszystkim prawidłowo pracować na benzynie. Instalacja gazowa korzysta bowiem z informacji pochodzących z benzynowego układu sterowania silnikiem, dlatego jego niesprawność wpływa również na działanie zasilania gazowego.

Oględziny najlepiej rozpocząć od uruchomienia całkowicie zimnego silnika. Pozwala to ujawnić problemy, które mogą nie występować po jego wcześniejszym rozgrzaniu.

Zimny rozruch jest jednoczesnym testem akumulatora, rozrusznika, układu zapłonowego i benzynowego układu paliwowego. Silnik powinien uruchomić się bez długiej pracy rozrusznika, utrzymywać stabilne obroty i płynnie reagować na naciskanie pedału przyspieszenia.

Dopiero po sprawdzeniu pracy na benzynie można ocenić zachowanie samochodu po przełączeniu na LPG. Zmiana paliwa nie powinna powodować gaśnięcia czy wyraźnego zachwiania w pracy silnika. W czasie jazdy samochód powinien płynnie przyspieszać, nawet przy gwałtownej zmianie obciążenia silnik nie powinien wykazywać żadnych anomalii w pracy. Jednostka napędowa powinna się zachowywać na gazie tak samo jak na benzynie.

Sprawdź historię serwisową samochodu

Dokumentacja dotycząca instalacji gazowej pozwala prześledzić jej obsługę i wcześniejsze naprawy, ale warto również zapoznać się z historią serwisową całego samochodu, ponieważ niektóre z aspektów jego obsługi mogą objawiać się dopiero podczas pracy na gazie i to ze znacznie większą intensywnością. Dotyczy to w szczególności układu zapłonowego i okresowej wymiany jego elementów, w tym przede wszystkim świec. Ich niesprawność zawsze na gazie ujawnia znacznie szybciej. To samo dotyczy cewek zapłonowych oraz przewodów wysokiego napięcia.

W przypadku niektórych silników równie istotna jest kontrola luzu zaworowego. Dotyczy to jednostek, w których jego wartość jest regulowana ręcznie. W samochodach zasilanych LPG jego wartość powinna być okresowo sprawdzana (co około 30 tys. km) i w razie potrzeby korygowana.

Warto więc ustalić, czy luz zaworowy był kontrolowany i kiedy wykonano ostatni pomiar. Takich informacji również najlepiej szukać w książce serwisowej oraz w fakturach z warsztatu.

Umów kontrolę w warsztacie LPG

Na tym kończą się możliwości kontroli stanu auta dostępne dla większości kupujących. Dokumenty, termin ważności zbiornika, ogólną estetyka montażu i podstawowe zachowanie samochodu można sprawdzić samodzielnie. Dokładna ocena stanu technicznego instalacji wymaga już jednak odpowiedniej wiedzy i urządzeń diagnostycznych z odpowiednim oprogramowaniem.

Nawet mechanik dobrze znający współczesne samochody może mieć trudność z oceną systemu LPG, jeżeli nie zajmuje się na co dzień instalacjami gazowymi.

Poszczególne systemy różnią się między sobą parametrami pracy, procedurami diagnostycznymi i oprogramowaniem. Dlatego samochód warto sprawdzić w warsztacie specjalizującym się w instalacjach LPG. 

Podczas takiej inspekcji można zweryfikować między innymi:

• stan i działanie wtryskiwaczy gazowych,

• sprawność działania reduktora i ciśnienie gazu,

• szczelność instalacji,

• korekty paliwowe zapisane w sterowniku silnika,

• skład mieszanki podczas pracy na benzynie i LPG,

• błędy zapisane w sterowniku gazowym i benzynowym,

• poprawność konfiguracji oraz regulacji instalacji.

fot. gazeo.pl Alfa Romeo Giulietta LPG

Dopiero połączenie kontroli dokumentów, oględzin samochodu i profesjonalnej diagnostyki daje możliwie pełny obraz stanu samochodu z instalacją gazową.

Prawidłowo dobrany, fachowo zamontowany i regularnie serwisowany system LPG, którego montaż został odnotowany w dowodzie rejestracyjnym oraz przekazana przez sprzedającego kompletna dokumentacja dopuszczonego do użytkowania zbiornika, pozwala kupującemu z pełnym spokojem zdecydować się na takie auto. Komplet dokumentów i właściwy stan instalacji oznaczają, że samochód jest gotowy do dalszej eksploatacji bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z formalnościami czy doprowadzeniem instalacji LPG do właściwego stanu. Sprawna i zadbana instalacja może służyć kolejnemu właścicielowi przez wiele lat, pomagając mu ograniczać wydatki na paliwo, podobnie jaki innym polskim kierowcom, którzy robią to nieprzerwanie od ponad 30 lat.