ilanie gazowe. Jest ono możliwe po osiągnięciu zadanych wartości temperatury cieczy chłodzącej (jeśli reduktor ma czujnik) i prędkości obrotowej. Czasami ma także wbudowany emulator wtryskiwaczy, niezbędny w większości samochodów z wielopunktowym wtryskiem paliwa.
Przełącznik rodzaju zasilania (8)Dwupozycyjny (benzyna-gaz), montowany w kabinie kierowcy, służy do przełączania rodzaju zasilania silnika z benzyny na gaz i odwrotnie, co jest najczęściej sygnalizowane zaświeceniem odpowiedniej diody. Steruje pracą instalacji poprzez otwieranie i zamykanie elektrozaworu gazowego i włączanie bądź wyłączanie przekaźnika lub emulatora wtryskiwaczy. Przełączniki mogą być wyposażone w tradycyjny, dwupozycyjny klawisz lub mieć jeden przycisk, którego kolejne naciśnięcia powodują zmianę rodzaju zasilania.
Landi RenzoSchemat 3: Rozmieszczenie elementów instalacji II generacji do silników z wtryskiem paliwa (1- zawór tankowania, 2- zbiornik gazu, 3-wielozawór, 4- elektrozawór gazowy, 5- reduktor-parownik, 6- silnik krokowy, 7- mieszalnik, 8- przełącznik rodzaju zasilania, 9- przekaźnik z okablowaniem lub emulator wtryskiwaczy, 10- sterownik elektroniczny, 11- katalizator spalin, 12- sonda lambda, A- przewód gazowy wysokiego ciśnienia, B- przewód gazowy niskiego ciśnienia)Zasada działania
Skroplona mieszanina propanu-butanu jest magazynowana w zbiorniku gazu (2). Z chwilą otwarcia elektrozaworu zbiornika, będącego częścią wielozaworu (3), na skutek panującego nadciśnienia, gaz w fazie ciekłej przez przewód (A), umieszczony pod samochodem trafia do elektrozaworu gazowego (4), a z niego do reduktora-parownika (5). W reduktorze gaz odparowuje i następuje obniżenie jego ciśnienia do wartości nieco powyżej ciśnienia atmosferycznego. Odparowany gaz, poprzez przewody elastyczne (B), silnik krokowy (6) i mieszalnik (7), dostaje się do kolektora dolotowego i dalej do komór spalania silnika. Do wyboru rodzaju paliwa służy przełącznik rodzaju zasilania (8), znajdujący się w kabinie kierowcy, sterujący pracą elektrozaworu gazowego (4) i przekaźnika lub emulatora wtryskiwaczy (9), który czasami bywa częścią sterownika (10). W zależności od ustawionej na przełączniku pozycji rodzaju pracy, silnik jest zasilany wybranym przez kierowcę paliwem, co jest najczęściej sygnalizowane świeceniem odpowiedniej diody.
Użytkowanie instalacji II generacji
Przełącznik stosowany w instalacjach II generacji ma 2 pozycje przełączania:
- pozycja „benzyna”,
- pozycja „gaz”.
Przełączanie z benzyny na gaz
Jadąc na benzynie, przestawiamy przełącznik (8) w pozycję „gaz” (poprzez przestawienie klawisza przełącznika lub wciśnięcie przycisku). Dioda sygnalizująca jazdę na benzynie świeci się a dioda sygnalizująca pracę na gazie pulsuje. Zwiększenie, poprzez dodanie gazu, prędkości obrotowej silnika do zadanej wartości (najczęściej ok. 2000 obr/min) po osiągnięciu przez ciecz chłodzącą odpowiedniej temperatury (jeśli reduktor jest wyposażony w czujnik), powoduje uruchomienie przekaźnika lub emulatora (9), który czasami jest częścią sterownika (10). Są to urządzenia odłączające zasilanie wtryskiwaczy, stosowane zamiennie, w zależności od rozwiązania układu wtrysku benzyny. Przekaźnik odłącza zasilanie, emulator dodatkowo podaje sygnały do centrali układu benzynowego, dzięki czemu nie koduje ona błędów wynikających z wyłączenia wtryskiwaczy. Jednocześnie otwierany jest elektrozawór gazowy (4) - silnik jest zasilany gazem (dioda sygnalizująca zasilanie benzyną - gaśnie a dioda sygnalizująca zasilanie gazem przestaje pulsować i zaświeca się na stałe). W różnych wersjach przełączników sposób sygnalizacji poszczególnych faz zasilania silnika (świecenia diod) może być różny. Przełączanie z benzyny na gaz można wykonywać w czasie jazdy lub na postoju.
Przełączanie z gazu na benzynę
Jadąc na gazie, należy przestawić przełącznik (8) w pozycję „benzyna”. Przywraca to zasilanie wtryskiwaczy benzynowych, jednocześnie zamykany jest elektrozawór gazowy (4). Gaśnie dioda sygnalizująca zasilanie gazem i zaświeca się dioda sygnalizująca zasilanie benzyną. W różnych wersjach przełączników sposób sygnalizacji poszczególnych faz zasilania silnika (świecenia diod) może być różny. Przełączenie na zasilanie benzyną można wykonywać zarówno na postoju, jak i w czasie jazdy.
Uruchamianie silnika
Przełączniki stosowane w instalacjach II generacji mają funkcję automatycznego uruchamiania na benzynie. Jeżeli przełącznik jest w pozycji „gaz” (świeci się dioda sygnalizująca zasilanie benzyną i pulsuje dioda sygnalizująca zasilanie gazem), silnik uruchamia się na benzynie i dopiero po uzyskaniu odpowiedniej prędkości obrotowej i temperatury cieczy chłodzącej (jeśli reduktor jest wyposażony w czujnik) następuje przełączenie na gaz (gaśnie dioda zasilania benzynowego a na stałe zaświeca się dioda zasilania gazowego). W różnych wersjach przełączników sposób sygnalizacji poszczególnych faz zasilania silnika (świecenia diod) może być różny.
Jeśli nie ma czujnika temperatury, przy uruchamianiu zimnego silnika, przed przełączeniem na gaz należy rozgrzać silnik (przełącznik w pozycji „benzyna”). W takim przypadku z automatycznego trybu przełączania należy korzystać tylko przy rozgrzanym silniku.
Awaryjne uruchamianie na gazie
Większość systemów II generacji ma opcję awaryjnego uruchamiania silnika na gazie w przypadku awarii układu benzynowego. Procedury postępowania mogą się różnić w zależności od producenta instalacji. W większości przypadków wygląda to następująco:
Funkcja uaktywnia się (przy włączonym zapłonie i przełączniku w pozycji „gaz”) po dłuższym przytrzymaniu przycisku przełącznika rodzaju zasilania (8) w pozycji zasilania gazem (pulsująca dioda zasilania gazowego zaświeca się na stałe). W przypadku przełącznika z klawiszem, po włączeniu zapłonu (gdy przełącznik jest w pozycji „gaz” - świeci się na stałe dioda zasilania benzynowego i pulsuje dioda zasilania gazowego), należy przestawić go w pozycję „benzyna” i ponownie w pozycję „gaz” (dioda sygnalizująca pracę na gazie zaświeca się na stałe), a wtedy możliwe jest uruchomienie silnika na gazie.
Gdy przepali się bezpiecznik
W układzie elektrycznym instalacji gazowych II generacji znajduje się bezpiecznik. Jeśli ulegnie uszkodzeniu, elektrozawór gazowy (4) zostaje zamknięty, a przekaźnik lub emulator (9) przywraca zasilanie silnika benzyną, co umożliwia kontynuowanie jazdy.
Zastosowanie
Systemy II generacji przeznaczone są do adaptacji na zasilanie gazowe samochodów wyposażonych w silniki z wtryskiem paliwa z katalizatorem i sondą lambda.