Raport Roczny POGP 2024 – autogaz w Europie i na świecie

Autogaz w Europie w 2023 r.

Struktura konsumpcji gazu płynnego LPG w krajach europejskich oraz w UE w 2023 r. jest silnie zróżnicowana. W Polsce i Turcji o wielkości rynku decydował przede wszystkim sektor autogazu. W obu tych krajach udział tego sektora przekracza 75% całości konsumpcji krajowej. We Włoszech autogaz także stanowi największy odsetek w konsumpcji LPG. W 2023 r. stanowił on 42,3% rynku gazu płynnego w tym kraju.

fot. POGP Konsumpcja LPG na świecie i w Europie w podziale na sektory w 2023 r.

Autogaz na świecie w 2023 r.

Dane o konsumpcji w sektorze autogazu przedstawiono łącznie z uwagi na pozycję państw europejskich, a w szczególności Turcji, Polski, Włoch i Ukrainy w całości światowego popytu na ten produkt dla celów transportowych. Światowa konsumpcja gazu płynnego w sektorze autogazu wyniosła 26,9 mln ton w 2023 r., co oznaczało wzrost o 1,5 mln ton r/r (+6% r/r). Udział tego sektora w całości konsumpcji wyniósł 7,4% (spadek o 0,1% r/r), podczas gdy w 2013 r. było to 9,7%, a konsumpcja w tym sektorze wynosiła wtedy 25,8 mln ton. W ciągu dekady można mówić o stabilizacji, czy też stagnacji w ujęciu światowym w tym sektorze rynku gazu płynnego. Na wykresie 49 przedstawiono 15 największych konsumentów produktu w tym sektorze na świecie w 2013 r. i 2023 r. Wzrost konsumpcji w ciągu dekady w takich krajach jak Algieria (+1,5 mln t), Kazachstan (+1,4 mln t), Meksyk(+0,9 mln t) oraz Turcja i Rosja (po około 0,7 mln t,) został zrekompensowany spadkami m.in. w Korei Południowej (-1,6 mln t), Japonii czy też w Australii.

fot. POGP Najwięksi konsumenci autogazu na świecie w 2013 i 2023 r. (w tys. ton)

Turcja i Polska

Udział Turcji razem z Polską i Włochami w łącznej światowej konsumpcji gazu płynnego do celów transportowych wyniósł 25,8% (wykres 50), a uwzględniając jeszcze Koreę Południową było to prawie 35% w 2023 r. W odniesieniu do rynku europejskiego udział wyżej wymienionych trzech krajów wynosił aż 75% całości konsumpcji w sektorze autogazu. Polska i Włochy to jednocześnie 65% całości popytu na ten produkt w Unii Europejskiej. Tak wysoki udział sektora transportowego w całości konsumpcji w UE, jak również potencjał gospodarczy obu tych państw, powinien być wskazówką dla decydentów europejskich o większym uwzględnianiu stanowisk obu tych krajów podczas opracowywania nowych regulacji bezpośrednio dotykających sektora transportu, w tym paliw do napędu pojazdów silnikowych.

fot. POGP Najwięksi konsumenci autogazu w 2023 r. (w %)

Wzrost popytu na autogaz

W 2023 r. w stosunku do 2022 r. odnotowano wzrost popytu w krajach uwzględnionych na wykresie 50 za wyjątkiem Korei Południowej (-122 tys. t r/r) i Chin (-44 tys.t r/r). Największy wzrost zaobserwowano w Turcji (+421 tys. t r/r), Algierii (+401 tys. t r/r) oraz w Kazachstanie (+299 tys.t r/r). W Polsce i we Włoszech konsumpcja pozostała praktycznie na niezmienionym poziomie.

Turcja odpowiadała za 65% wzrostu europejskiej konsumpcji w tym sektorze. Łączny popyt w krajach w sektorze transportu europejskich wzrósł z 9,5 mln ton w 2022 r. do 10,2 mln ton w 2023 r. W krajach UE popyt wynosił 5,2 mln ton w 2022 r., a w 2023 r. było to 5,3 mln ton (wzrost o 93 tys. t r/r). Stosunkowo konkurencyjne ceny autogazu w Turcji w porównaniu z cenami benzyny oraz nowe przepływy importowe z Algierii i Rosji przyczyniły się do wzrostu rynku w tym kraju.

W Bułgarii i Rumunii również odnotowano wzrost konsumpcji odpowiednio 10 i 15% r/r. Można zauważyć, że wszystkie rynki autogazu z popytem powyżej 100 tys. ton rocznie odnotowały wzrosty. Ten trend nie dotyczył tylko Niemiec i Holandii, ale po raz pierwszy od dekady we Francji sprzedano powyżej 100 tys. ton.

Podobnie jak w latach ubiegłych szacuje się, że nie nastąpią istotne zmiany w wielkości konsumpcji wśród czołowych konsumentów gazu do celów transportowych. Rozwój rynku tureckiego zależeć będzie od wewnętrznej polityki fiskalnej, podczas gdy w Polsce i we Włoszech wpływ na ten sektor będą miały regulacje europejskie, w tym planowany zakaz stosowania paliw kopalnych od roku 2035.

W przypadku Polski, jak również Ukrainy, wpływ na sytuację rynkową będzie miało wprowadzenie unijnego embarga na import produktu z Rosji, wojna na terenie Ukrainy, jak również zdolności tych krajów do znacznej zmiany kierunków zaopatrzenia/importu i produkcji. Duży potencjał rozwojowy dla gazu płynnego można przewidywać dla kontynentu afrykańskiego, czego przykładem jest m.in. Algieria, jak również dla Ameryki Południowo - Łacińskiej. Prawdopodobny jest stopniowy rozwój autogazu w niektórych krajach azjatyckich takich jak Kirgistan, Turkmenistan czy Azerbejdżan, jakkolwiek nie są to duże rynki pod względem ilości mieszkańców oraz ilości używanych pojazdów.

Samochody LPG na świecie i infrastruktura do tankowania autogazu

Na wykresach 51 i 52 przedstawiono kraje, w których jeździło najwięcej pojazdów z instalacją LPG oraz znajdowało się najwięcej stacji oferujących gaz płynny LPG na świecie w latach 2013 i 2023. W skali światowej w 2023 r. po drogach jeździło 28 762 tys. takich pojazdów, które tankowały ten produkt na 80 086 stacjach. W stosunku do 2013 r. sprzedano więcej o 1,1 mln ton gazu oraz wybudowano 9 tys. stacji. W porównaniu do 2022 r. sprzedano o 1,5 mln ton gazu więcej, ale ubyło za to 356 stacji r/r.

fot. POGP Kraje z największą liczbą samochodów zasilanych autogazem w 2013 i 2023 r. (w tys. szt.)

Do wzrostu ilości stacji w ciągu dekady przyczyniły się m.in. takie kraje jak Włochy, Kazachstan, Tadżykistan, Algieria, Hiszpania. Zdecydowany spadek ilości stacji odnotowano w ciągu dekady w Niemczech, Australii, ale również we Francji przy praktycznie niewielkich zmianach w USA, Kanadzie oraz Meksyku. Biorąc pod uwagę tylko ostatnie 5 lat, czyli sytuację w 2023 r. w porównaniu do 2018 r., w Kazachstanie przybyło 1 030 szt. stacji, w Tadżykistanie 1 100 szt., w Peru 700 szt., w Algierii 535 szt., a we Włoszech 463 szt. W omawianej pięciolatce ubyło 1 212 szt. stacji w samych Niemczech, ale również po około 200 – 300 szt. mniej stacji funkcjonowało w Japonii, Tajlandii, Turcji i Rosji.

fot. POGP Kraje z największą liczbą stacji autogazu w 2013 i 2023 r. (w szt.)

Na wykresie 53 zaprezentowano kraje z największą liczbą samochodów zasilanych autogazem (gazem płynnym LPG) na świecie w ujęciu procentowym w 2023 r. Lista ta nie uległa zasadniczej zmianie w porównaniu do 2022 r. Pod względem ilości pojazdów kosztem Kazachstanu uwzględniono Peru oraz nastąpiły zmiany w kolejności, tj. awans Algierii z 10 miejsca na 8, oraz zamiana miejsc pomiędzy Ukrainą a Koreą Południową. Po drogach Polski jeździ co ósmy pojazd napędzany autogazem z globalnego parku pojazdów LPG.

fot. POGP Kraje z największą liczbą samochodów zasilanych autogazem w 2023 r. (w %)

Na świecie w 2023 r. jeździło 28,8 mln. szt. aut z LPG, podczas gdy w 2013 r. było to 24,8 mln szt., co oznacza wzrost w ciągu dekady o 4 mln szt. W ciągu dekady najwięcej aut przybyło we Włoszech (+1,1 mln szt.), Turcji (+0,95 mln szt.), Algierii (+0,8 mln szt.) oraz w Polsce (+0,7 mln szt.) i Peru (+0,4 mln szt.). W stosunku do 2022 r. łącznie przybyło niewiele ponad 783 tys. szt. pojazdów, z czego 224 tys. szt. w Algierii, 374 tys. szt. w Peru, w Turcji 188 tys. szt. i we Włoszech 100 tys. szt. Spadek liczby pojazdów odnotowano m.in. w Korei Południowej (-73 tys. szt. ) oraz Indiach (-39 tys. szt.).

Średnioroczna sprzedaż autogazu na stacjach (1 tona LPG = 1 852 l LPG)

W tabeli XIX przedstawiono zbiorcze porównawcze dane w wybranych krajach w odniesieniu do średniorocznej sprzedaży na jednej stacji autogazu, średniorocznego zużycia (spalania) gazu przez jeden pojazd. Dodatkowo przedstawiono średnią statystyczną ilość samochodów przypadających na jedną stację.

Największą średnioroczną sprzedaż na stacji odnotowano w 2023 r. w Chinach (1 785 t – 3 305 820 l), Algierii (1 478 t – 2 737 526 l) oraz w Korei Południowej (1 267 t – 2 346 484 l). W Turcji było to 350 ton (648 200 l), we Włoszech 336 ton (622 272 l), a w Polsce 256 ton (474 112 l). O ile w odniesieniu do Chin, Algierii i Korei można mówić o spadku średniorocznej sprzedaży przez jedną stację w 2023 r. w porównaniu do 2022 r., to w krajach europejskich mieliśmy do czynienia ze zwiększoną nieznacznie sprzedażą, co świadczyło o lepszym wykorzystaniu istniejącej infrastruktury.

Średnioroczna światowa sprzedaż na stacji wyniosła 335 ton w 2023 r. i była to wielkość niemal identyczna jak we Włoszech. W krajach Europy i Eurazji łącznie średnioroczna sprzedaż wyniosła 286 ton produktu. W samej UE średnioroczna sprzedaż produktu na jednej stacji wyniosła 173 tony.

fot. POGP Wybrane dane pod względem średniorocznej sprzedaży autogazu, liczby samochodów na LPG oraz poziomu spalania samochodów na autogaz w 2023 r.

Stacja w Australii sprzedała średniorocznie tylko 33 tony produktu, w Niemczech 58 ton, a w Niderlandach i Hiszpanii po 95 ton. W tym samym roku sprzedaż gazu w Meksyku wyniosła 705 ton na stację, a w Kazachstanie 634 tony na jeden obiekt.

Średnie zużycie LPG w samochodach (1 kg LPG = 1,85 l LPG)

Statystycznie na świecie w 2023 r. jeden samochód spalał 934 kg (1 729 l) gazu w ciągu roku i było to tylko o 6 kg (11 l) więcej niż w roku poprzednim. W UE statyczny samochód z instalacją LPG zużywał w ciągu roku 605 kg produktu (1 120 l). Największe zużycie gazu przez jeden samochód odnotowano w Chinach (5 277 kg – 9 772 l), Meksyku(3 616 kg – 6 696 l), Kazachstanie (2 822 kg – 5 226 l) oraz Algierii (1 900 kg – 3 518 l). W Turcji spalanie w ciągu roku wyniosło 721 kg (1 335 l), podczas gdy we Włoszech 508 kg (940 l), Polsce 548 kg (1 015 l), a w Niemczech 593 kg (1 098 l). W Hiszpanii odnotowano 974 kg (1 803 l), w Niderlandach 833 kg (1 542 l), a w Czechach 721 kg (1 335 l) spalanego gazu w ciągu roku.

Popularność LPG stosowanego jako paliwo silnikowe zwiększa się za co głównie odpowiada popularność autogazu w Europie. Widać jednak, że także kraje afrykańskie i położone w Ameryce Południowej zaczynają bardzo dynamicznie rozwijać się w zakresie wykorzystania gazu płynnego w transporcie. A przypomnijmy, że autogaz może być także produkowany jako paliwo odnawialne i syntetyczne, co potencjalnie stawia go w gronie paliw silnikowych przyszłości.